બની આઝાદ – 6

          આ દીશા બદલાય તો બધું બદલાય તે તો જાણે સમજ્યા. ઉત્તરમાં જવું હોય તો ઉત્તર દીશા તરફ જ મોં રાખીને ચાલવાનું. પણ આ માટે આપણી પાસે કોઇ જન્મ જાત તાકાત્ છે કે, માત્ર અસહાયતા અને લાચારી જ છે?
      
            જે પરમ તત્વે આપણને જીજીવિષા, અપેક્ષા અને સુખની શોધની વૃત્તિ આપ્યાં છે, તેણે આપણને એક મહામૂલી મૂડી પણ આપી છે, અને તે છે પ્રેમ. જીવની ઉત્પત્તિ થાય તેવી પ્રવૃત્તિ કરવા સ્ત્રી અને પુરુષને જે અરસ્પર આકર્ષણ આપ્યું છે તેને જ આપણે પ્રેમ ગણીને પ્રેમને બહુ સંકુચિત બનાવી દીધો છે. પ્રેમ છે તો જીવન છે. આપણી કેટલી બધી પ્રવૃત્તિમાં પ્રેમ વણાયેલો છે? મને આ ભાવે છે, મને આ ગમે છે, આ બધું પ્રેમની બહારની અભિવ્યક્તિ છે. જે કોઇ નવાં સર્જનો થાય છે, તે સૌ ઊંડા પ્રેમમાં ખૂંપી ગયેલા માનવોના સર્જનો છે. કોઇ નવી શોધ, કોઇ નવો રસ્તો, કોઇ નવી કલાકૃતિ કે નવી કવિતા એ પ્રેમના મૂળ સંવેદનમાંથી જ નીપજે છે. આ બધી વસ્તુ બનાવવાના કારખાનાં નથી હોતા !
                માટે જો આપણે પેલી મૂષક દોડમાંથી બહાર નીકળવું હોય તો આ પ્રેમની જન્મ જાત વૃત્તિની માવજત કરવાનું શીખવું પડશે. રમતમાં ગુલતાન થયેલા બાળકની મસ્તી આપણા જીવન વ્યવહારમાં પાછી લાવવી પડશે. ઘરેડમાં પડેલા જીવનના ગાડાને ચાસમાંથી કાઢીને પ્રેમના રાજમાર્ગ પર મૂકવું પડશે. દરરોજ થોડોક સમય આપણે આ સિંચનમાં ગાળતા થઇશું, તો જ એ છોડમાં નવી કૂંપળો ફૂટશે.
               રાગ અને દ્વેષ થી મુક્ત થવાની બહુ સલાહો આપણને આપવામાં આવી છે. પણ એ તો ફળ માટે જ કહેવામાં આવ્યું હતું – પ્રવૃત્તિ માટે નહીં. સારી અને હકારાત્મક પ્રવૃત્તિ માટે રાગ અને ખરાબ અને નકારાત્મક પ્રવૃત્તિ માટે દ્વેષ બહુ જ જરુરી છે.
                એટલે જેમ આપણે આઝાદ બનવાની કવિ શ્રી રજની પાલનપુરીની આ વાર્તા આટલી લાંબી ચલાવી તેમની જ બીજી રચના પણ સમજતા થઇએ -
” પ્રણય પંથે જનારો સિધ્ધિની પરવા નથી કરતો,
ફના થઇ જાય છે, કિંતુ કદમ પાછા નથી વળતો.”

                 આવી પ્રેમમાં ફના થઇ જવાની તૈયારી એ આઝાદ થવાનું પ્રથમ પગથીયું છે.

———————————————————————————————————-

ભાગ -1   :     ભાગ – 2  :   ભાગ- 3   :   ભાગ – 4    :    ભાગ  -  5